Wat zijn filterkaarsen en waarvoor dienen ze?

Een filterkaars, ook wel filterpatroon of cartridge genoemd, is een vervangbaar filterelement dat in een geschikte filterbehuizing wordt geplaatst. Het water stroomt door het filtermateriaal, waarbij bepaalde verontreinigingen worden tegengehouden of verminderd.

Er bestaan verschillende soorten filterkaarsen, waaronder gewikkelde en gesponnen sedimentfilters, actievekoolpatronen en keramische filterkaarsen. Elk type heeft zijn eigen werking en toepassingsgebied.

Afhankelijk van het gebruikte filtermateriaal kan een filterkaars fijne zwevende vuildeeltjes verwijderen, de smaak en geur van water verbeteren of, bij daarvoor geschikte en geteste uitvoeringen, bepaalde micro-organismen tegenhouden.

De juiste keuze hangt af van de waterkwaliteit, het gewenste resultaat en de toepassing. Niet iedere filterkaars is geschikt voor dezelfde verontreinigingen.

Waarvoor dienen filterkaarsen?

Filterkaarsen worden gebruikt om bepaalde verontreinigingen uit water te verwijderen of te verminderen. Hun werking hangt af van het filtermateriaal en de gekozen filterfijnheid.

De belangrijkste toepassingen zijn:

• Verwijderen van zwevende vuildeeltjes: sedimentfilterkaarsen houden onder andere zand, roestdeeltjes en andere fijne onopgeloste deeltjes tegen.

• Verbeteren van geur en smaak: bepaalde filterkaarsen bevatten actieve kool en kunnen bijvoorbeeld chloor en sommige geur- en smaakverstorende stoffen verminderen. De werking van actieve kool wordt uitgebreider toegelicht op onze afzonderlijke pagina over actievekoolfilters.

• Beschermen van aangesloten toestellen: een geschikte voorfilter kan voorkomen dat vuildeeltjes gevoelige onderdelen van waterontharders en andere waterbehandelingsinstallaties bereiken.

• Specifieke filtratie: bepaalde gespecialiseerde filterkaarsen, zoals daarvoor geschikte keramische patronen, kunnen ook specifieke micro-organismen tegenhouden. Dit geldt uitsluitend wanneer hun prestaties daarvoor aantoonbaar zijn.

Belangrijk: filterkaarsen zijn niet automatisch geschikt om kalk, opgeloste zouten, bacteriën of chemische verontreinigingen te verwijderen. Hiervoor moet steeds naar de eigenschappen en de aantoonbare prestaties van het specifieke filterpatroon worden gekeken.

Hoe werken filterkaarsen?

Een filterkaars wordt in een geschikte filterbehuizing geplaatst. Het water stroomt door het filterelement, waarbij verontreinigingen worden tegengehouden of verminderd, afhankelijk van het gebruikte materiaal.

Er bestaan verschillende werkingsprincipes:

• Mechanische filtratie: bij gewikkelde en gesponnen sedimentfilterkaarsen worden vaste vuildeeltjes tegengehouden in of aan het filtermateriaal.

• Adsorptie: filterkaarsen met actieve kool kunnen bepaalde opgeloste stoffen aan het oppervlak van de kool binden. Hierdoor kunnen bijvoorbeeld ongewenste geur- en smaakstoffen worden verminderd.

• Fijne mechanische filtratie: keramische filterkaarsen bevatten zeer kleine poriën die bepaalde deeltjes en, bij daarvoor geschikte en geteste uitvoeringen, specifieke micro-organismen kunnen tegenhouden.

Welke filterfijnheid kies je?

Bij mechanische filterkaarsen wordt de filterfijnheid meestal uitgedrukt in micron (µm). Hoe kleiner de aangegeven waarde, hoe fijner de beoogde filtratie.

Daarbij is ook het onderscheid tussen een nominale en een absolute filterfijnheid belangrijk. Een nominale micronwaarde geeft geen volledige garantie dat alle deeltjes van die grootte worden tegengehouden.

Een fijnere filterkaars is niet automatisch beter. Een te fijne filter kan sneller vervuilen, meer drukverlies veroorzaken en vaker vervangen moeten worden.

De juiste keuze hangt af van de waterkwaliteit, het gewenste resultaat en het benodigde waterdebiet.

Welke soorten filterkaarsen bestaan er?

Filterkaarsen zijn verkrijgbaar in verschillende materialen en uitvoeringen. Elk type heeft specifieke eigenschappen en toepassingen.

1. Gewikkelde filterkaarsen

Deze filterkaarsen bestaan uit garen dat rond een centrale kern is gewikkeld.

Ze worden gebruikt om zwevende vuildeeltjes zoals zand, roest en slib uit het water te filteren. De deeltjes worden op verschillende dieptes in het filtermateriaal tegengehouden.

2. Gesponnen filterkaarsen

Gesponnen filterkaarsen worden meestal vervaardigd uit polypropyleenvezels die samen een compact filterelement vormen.

Ze zijn geschikt voor het verwijderen van fijne zwevende vuildeeltjes. Veel uitvoeringen hebben een structuur waarbij grovere deeltjes aan de buitenzijde en fijnere deeltjes dieper in het materiaal worden tegengehouden.

3. Actievekoolfilterkaarsen

Deze filterkaarsen bevatten actieve kool, bijvoorbeeld in de vorm van samengeperste kool of actievekoolgranulaat.

Ze worden onder meer gebruikt om bepaalde geur- en smaakverstorende stoffen te verminderen. Hun prestaties hangen af van het type actieve kool, de contacttijd en de samenstelling van het water.

Meer informatie over de werking en toepassingen vind je op onze afzonderlijke pagina ‘Actievekoolfilters’.

4. Keramische filterkaarsen

Keramische filterkaarsen hebben een poreuze structuur waarmee zeer fijne deeltjes mechanisch kunnen worden tegengehouden.

Bepaalde uitvoeringen kunnen ook specifieke bacteriën of andere micro-organismen tegenhouden, mits ze daarvoor geschikt en aantoonbaar getest zijn.

De filterprestaties en de mogelijkheid tot reiniging verschillen per model.

Belangrijk: de keuze van een filterkaars hangt niet alleen af van de filterfijnheid, maar ook van de waterkwaliteit, het debiet en de verontreinigingen die men wil verwijderen.

Welk onderhoud hebben filterkaarsen nodig?

Filterkaarsen moeten regelmatig gecontroleerd en, afhankelijk van hun type, tijdig vervangen of gereinigd worden.

Bij mechanische sedimentfilters hopen vuildeeltjes zich geleidelijk op in het filtermateriaal. Hierdoor kan de doorstroming verminderen en het drukverlies toenemen.

Wanneer moet een filterkaars vervangen worden?

De vervangingsfrequentie hangt af van verschillende factoren:

• Waterkwaliteit: hoe meer zwevende vuildeeltjes aanwezig zijn, hoe sneller een sedimentfilter vervuilt.

• Waterverbruik: een hoger waterverbruik kan de filter sneller belasten.

• Filtermateriaal: sedimentfilters, actievekoolpatronen en keramische filterkaarsen hebben verschillende onderhoudsvereisten.

• Voorschriften van de fabrikant: sommige filterpatronen moeten na een bepaalde gebruiksduur of behandelde hoeveelheid water vervangen worden, ook wanneer ze nog goed doorstromen.

Reinigen of vervangen?

Gewikkelde en gesponnen sedimentfilterkaarsen zijn doorgaans bedoeld om te worden vervangen, niet om te worden gereinigd.

Bepaalde keramische filterkaarsen kunnen volgens de instructies van de fabrikant worden gereinigd en opnieuw gebruikt.

Bij actievekoolpatronen is tijdige vervanging belangrijk, omdat hun vermogen om bepaalde stoffen te adsorberen geleidelijk afneemt. Dit is niet noodzakelijk merkbaar aan de waterdruk of het uitzicht van de filter.

Een filterkaars die er nog proper uitziet of voldoende water doorlaat, werkt niet noodzakelijk nog optimaal.

Regelmatige controle en tijdige vervanging helpen om de gewenste filtratieprestaties te behouden. 

Welke filterkaars past bij jouw installatie?

Niet iedere filterkaars is geschikt voor dezelfde toepassing. De juiste keuze hangt af van de waterkwaliteit, de gewenste filtratie, het benodigde waterdebiet en de bestaande filterbehuizing.

Ook de onderhoudsfrequentie en de beschikbaarheid van vervangpatronen zijn belangrijke aandachtspunten.

Bij Aquaman helpen we je met 35 jaar praktijkervaring om een geschikte, betrouwbare en onderhoudsvriendelijke oplossing te kiezen.

Heb je vragen over bestaande filterkaarsen, de vervanging ervan
of de keuze van een nieuw filtersysteem?
Neem gerust vrijblijvend contact met ons op.